എപ്സ്റ്റീൻ ഫയലുകളിലെ ഇന്ത്യൻ പരാമർശങ്ങൾ മറച്ചുവെക്കാൻ ഇന്ത്യൻ മാധ്യമ ഭീമന്മാർ മുട്ടിലിഴഞ്ഞപ്പോൾ

ആദ്യം വരുന്ന പക്ഷികൾക്കെല്ലാം ഇര കിട്ടണമെന്നില്ല. ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിന്റെ ഇ-പേപ്പർ എല്ലാ ദിവസവും വളരെ നേരത്തെ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്. 2026 ഫെബ്രുവരി 1-നും അത് അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു.

എക്സ്പ്രസിന്റെ ഡൽഹി എഡിഷനിലെ ആറാം പേജിൽ, കണ്ണിൽപ്പെടാതെ പോകാവുന്ന ഒരു സിംഗിൾ കോളം വാർത്തയുടെ തലക്കെട്ട് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: “പ്രധാനമന്ത്രിയെ പരാമർശിക്കുന്ന എപ്സ്റ്റീൻ ഇമെയിൽ ‘അനാവശ്യ ചിന്തകൾ’ എന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം തള്ളി.”

ആ റിപ്പോർട്ടിൽ താഴെ പറഞ്ഞിരുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: “അന്തരിച്ച ഫിനാൻസിയറും ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ലൈംഗിക കുറ്റവാളിയുമായ ജെഫ്രി എപ്സ്റ്റീനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പുതുതായി പുറത്തുവിട്ട യുഎസ് നീതിന്യായ വകുപ്പ് ഫയലുകളിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ പേര് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് ഉയർന്നുവന്ന അനുചിത ആരോപണങ്ങൾ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ശനിയാഴ്ച തള്ളിക്കളഞ്ഞു.”

ഇ-പേപ്പർ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുന്ന കാര്യത്തിൽ എക്സ്പ്രസ് ഒരു “ആദ്യ വരുന്ന കിളി” ആണെന്ന്  വിശേഷിപ്പിച്ചെങ്കിലും, ഞാൻ ഒരു ‘ലേറ്റ് ലത്തീഫ്’ ആയിരുന്നു. തലേദിവസം ട്രെയിനിലായിരുന്നതിനാൽ ഇന്റർനെറ്റ് തടസ്സം കാരണം എനിക്ക് വാർത്തകളൊന്നും അറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഞായറാഴ്ച രാവിലെ ഉണർന്നപ്പോൾ പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുടെ പേര് എവിടെയോ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് എന്നൊരു അവ്യക്തമായ അറിവ് മാത്രമേ എനിക്കുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.

പണം നൽകി പത്രം വരിക്കാരനായ എന്നെപ്പോലെയുള്ളവർക്ക് ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് ഈ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ നൽകുമെന്ന് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ ഞാൻ എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും ആ ഇമെയിൽ മോദിയെക്കുറിച്ച് എന്താണ് പറഞ്ഞതെന്ന് കണ്ടെത്താൻ ആ എക്സ്പ്രസ് റിപ്പോർട്ടിൽ കഴിഞ്ഞില്ല. “പരാമർശം”, “അവകാശവാദങ്ങൾ” തുടങ്ങിയ കോഡ് ഭാഷക്ക് സമാനമായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചതല്ലാതെ അവ എന്താണെന്ന് പത്രം വിശദീകരിച്ചില്ല.

അല്പസമയത്തിനുശേഷം ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ വന്നു. വാർത്ത ഒരു സൈബീരിയൻ പേജിൽ (ഒഴിഞ്ഞ മൂലയിൽ) ഒതുക്കിയിരുന്നു, പക്ഷേ ആ ഇമെയിൽ കൃത്യമായി എന്താണ് പറഞ്ഞതെന്ന കാര്യത്തിൽ അവിടെയും വെളിച്ചമുണ്ടായിരുന്നില്ല.

പിന്നീട് മാതൃഭൂമിയുടെ ഊഴമായിരുന്നു. അവർ ഭാഗ്യവശാൽ വിശദാംശങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇമെയിൽ തിരുത്തപ്പെട്ടതാണെന്ന് ബിജെപി ആരോപിച്ചതായി അവർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ അവസാനം ചേർത്തു. അതെന്നെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കി: ബിജെപി അവകാശപ്പെടുന്നത് പോലെ ഇമെയിൽ എഡിറ്റ് ചെയ്തതാണെങ്കിൽ, പത്രം നൽകിയ വിവരങ്ങളെ എനിക്ക് എങ്ങനെ വിശ്വസിക്കാനാകും?

പിന്നീടുള്ള മാർഗ്ഗം സർക്കാർ എന്താണ് പറയുന്നതെന്ന് പരിശോധിക്കുക എന്നതായിരുന്നു. വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ വെബ്സൈറ്റിൽ പോയി ഞാൻ ആ പ്രസ്താവന കണ്ടു: “പ്രധാനമന്ത്രിയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇസ്രായേൽ സന്ദർശനത്തെയും കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്ന എപ്സ്റ്റീൻ ഫയലുകൾ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നവയിലെ ഇമെയിൽ സന്ദേശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ ഞങ്ങൾ കണ്ടു. 2017 ജൂലൈയിലെ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനം എന്ന വസ്തുതയ്ക്കപ്പുറം, ഇമെയിലിലെ മറ്റ് പരാമർശങ്ങൾ ഒരു കുറ്റവാളിയുടെ തരംതാണ ഊഹാപോഹങ്ങൾ (trashy ruminations) മാത്രമാണ്. അവ തികഞ്ഞ അവജ്ഞയോടെ തള്ളിക്കളയേണ്ടതാണ്.” (എക്സ്പ്രസ് റിപ്പോർട്ടറുടെയും ഡെസ്കിന്റെയും ശ്രദ്ധയ്ക്ക്: മന്ത്രാലയം “trashy ruminations” എന്നാണ് പറഞ്ഞത്, നിങ്ങളുടെ തലക്കെട്ടിൽ അത് “rumination” എന്നാണ്. മന്ത്രാലയം പിന്നീട് അത് ബഹുവചനമാക്കിയതല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ ഭാഗത്താണ് തെറ്റ്.)

മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രസ്താവന അതിശക്തമായിരുന്നു എങ്കിലും ഇമെയിലിൽ എന്താണ് ഉള്ളതെന്ന് അതിലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഞാൻ വീണ്ടും  പഴയ അവസ്ഥയിൽ തന്നെ.

ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിന്റെയും ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും ഇ-പേപ്പറുകൾ പരതിയപ്പോൾ ബിൽ ഗേറ്റ്‌സിന്റെ ലൈംഗിക ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും മെഡിക്കൽ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും ആൻഡ്രൂ രാജകുമാരൻ മുട്ടിലിഴഞ്ഞതിനെക്കുറിച്ചും ഞാൻ അറിഞ്ഞു. പക്ഷേ എന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയെക്കുറിച്ച് ഇമെയിലിൽ എന്താണ് ഉള്ളതെന്ന് മാത്രം മനസ്സിലായില്ല. എൻഡിടിവി അവരുടെ തലക്കെട്ടിൽ ഒട്ടും കുറച്ചില്ല: “പുതിയ എപ്സ്റ്റീൻ ഫയൽ ചിത്രങ്ങളിൽ ആൻഡ്രൂ രാജകുമാരൻ ഒരു സ്ത്രീയുടെ മുന്നിൽ മുട്ടിലിഴയുന്നു”.

തുടർന്ന് ദി ഹിന്ദു വന്നു, അതിൽ മാതൃഭൂമി നൽകിയതിന് സമാനമായ ഉദ്ധരണികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അല്പസമയത്തിനുശേഷം ദി ടെലിഗ്രാഫും സമാനമായ റിപ്പോർട്ട് നൽകി.

രേഖകൾക്കായി പറയാം, 2017 ജൂലൈ 6-ന് എപ്സ്റ്റീൻ ഖത്തറിലെ ഒരു സുഹൃത്തിന് മോദിയുടെ ഇസ്രായേൽ സന്ദർശനത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ഇമെയിൽ അയച്ചിരുന്നു. യുഎസ് നീതിന്യായ വകുപ്പിന്റെ വെബ്സൈറ്റിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് പകർത്തിയത് താഴെ നൽകുന്നു:

“Indian Prime minisiter modi took advice. and danced and sang in israel for the benefit of the US president. they had met a few weeks ago.. IT WORKED.!”

(ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി മോദി ഉപദേശം സ്വീകരിച്ചു. യുഎസ് പ്രസിഡന്റിന് ഗുണകരമാകുന്ന രീതിയിൽ ഇസ്രായേലിൽ പാടുകയും ആടുകയും ചെയ്തു. അവർ ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്ക് മുമ്പ് കണ്ടിരുന്നു.. അത് വിജയിച്ചു!)

തങ്ങളുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാർ ഇത്തരത്തിലാണോ കണ്ടെത്തേണ്ടത്?

ചില പത്രങ്ങൾ ഈ വിഷയത്തെ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്തു എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ലഘു സംഗ്രഹം താഴെ നൽകുന്നു. ഒരു മുൻ എഡിറ്റർ എന്ന നിലയിലുള്ള എന്റെ ചിന്തകളും ഇതിനൊപ്പമുണ്ട്. (പാർട്ടി മുഖപത്രങ്ങളെ ഞാൻ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്.) “Journalism of cower-age” (ഭീരുത്വത്തിന്റെ പത്രപ്രവർത്തനം) എന്നത് എന്റെ പ്രയോഗമല്ല, ഒരു ബുദ്ധിമാനായ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോക്താവിന്റേതാണ്.

THE INDIAN EXPRESS

• എഡിഷൻ: ഡൽഹി

• പേജ്: 6

• വലിപ്പം: സിംഗിൾ കോളം

• സ്ഥാനം: പേജിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത്

• പ്രാധാന്യം: പേജിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ സിംഗിൾ കോളം.

• വിശദാംശങ്ങൾ: റിപ്പോർട്ടിൽ മോദിയെക്കുറിച്ച് എന്താണ് പറയുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ടോ? ഇല്ല. “പരാമർശം”, “ചില അവകാശവാദങ്ങൾ” എന്ന് പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവ എന്താണെന്ന് വായനക്കാരോട് പറയുന്നില്ല.

• മറ്റ് വാർത്തകൾ: ഇതേ ദിവസം തന്നെ ‘വേൾഡ്’ പേജിൽ (പേജ് 12) എപ്സ്റ്റീൻ ഫയലുകളെക്കുറിച്ച് ചിത്രങ്ങൾ സഹിതം വലിയ വാർത്തയുണ്ട്. ബിൽ ഗേറ്റ്‌സിന്റെ ലൈംഗിക ജീവിതത്തിന് അവിടെ വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

• ഭീരുത്വ ജേണലിസം സ്കോർ: 9/10

THE TIMES OF INDIA

• എഡിഷൻ: ഡൽഹി

• പേജ്: 18

• വലിപ്പം: സിംഗിൾ കോളം

• വിശദാംശങ്ങൾ: മോദിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഇമെയിലിലെ ഉള്ളടക്കം പറയുന്നുണ്ടോ? ഇല്ല. “Govt trashes ‘Epstein files’ email on Modi” എന്നാണ് തലക്കെട്ട്.

• മറ്റ് വാർത്തകൾ: ബിൽ ഗേറ്റ്‌സിനെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്ത ഒന്നാം പേജിലുണ്ട്. ട്രംപിനെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ 26-ാം പേജിലുണ്ട്. അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയം കലങ്ങുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഇന്ത്യൻ പത്രം കൂടുതൽ വ്യാകുലപ്പെടുന്നു. ഗേറ്റ്‌സ്, ട്രംപ് തുടങ്ങിയവരുടെ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്ന പത്രം മോദിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാഗം മാത്രം ഒഴിവാക്കി.

• ഭീരുത്വ ജേണലിസം സ്കോർ: 9.5/10

THE NEW INDIAN EXPRESS

• എഡിഷൻ: തിരുവനന്തപുരം

• റിപ്പോർട്ട്: പൂജ്യം. (റിപ്പോർട്ട് കണ്ടെത്താനായില്ല, സ്പോർട്സ് പേജിൽ നോക്കിയില്ല).

• മറ്റ് വാർത്തകൾ: ഒമ്പതാം പേജിൽ ട്രംപിനെക്കുറിച്ചുള്ള എപ്സ്റ്റീൻ വാർത്ത വലിയ പ്രാധാന്യത്തോടെ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

• തെളിവ്: യുപിയിലെ 800 സ്കിൽ സെന്ററുകളിൽ പത്രം വായന നിർബന്ധമാക്കിയ വാർത്ത എട്ടാം പേജിലുണ്ട്. ഒരുപക്ഷേ വിദ്യാർത്ഥികളെ “അനാവശ്യ ചിന്തകളിൽ” നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാനാകാം അവർ ഈ വാർത്ത നൽകാതിരുന്നത്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ ട്രംപിനെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തയിൽ നിന്ന് അവരെ സംരക്ഷിക്കണ്ടേ?

• ഭീരുത്വ ജേണലിസം സ്കോർ: 10/10

THE TELEGRAPH

• എഡിഷൻ: കൊൽക്കത്ത

• പേജ്: 2

• വലിപ്പം: ത്രീ കോളം

• വിശദാംശങ്ങൾ: അതെ. ഇമെയിലിലെ ഉള്ളടക്കം ഇവർ കൃത്യമായി ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

• ഭീരുത്വ ജേണലിസം സ്കോർ: 5/10

THE HINDU

• എഡിഷൻ: ഡൽഹി

• പേജ്: 9

• വിശദാംശങ്ങൾ: അതെ. ഞാൻ കണ്ട പത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയതും സമഗ്രവുമായ റിപ്പോർട്ട് നൽകിയത് ഹിന്ദുവാണ്.

• ഭീരുത്വ ജേണലിസം സ്കോർ: 4.5/10

MALAYALA MANORAMA

• എഡിഷൻ: തിരുവനന്തപുരം

• പേജ്: 9

• തലക്കെട്ട്: “എപ്സ്റ്റീൻ ഫയലിൽ മോദി പരാമർശം; തള്ളി കേന്ദ്രം”. വാർത്തയ്ക്ക് നല്ല പ്രാധാന്യം നൽകി.

• വിശദാംശങ്ങൾ: അതെ, വ്യക്തമായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

• ഭീരുത്വ ജേണലിസം സ്കോർ: 6/10

MATHRUBHUMI

• എഡിഷൻ: തിരുവനന്തപുരം

• പേജ്: 9

• തലക്കെട്ട്: “എപ്സ്റ്റീൻ ഫയലുകൾ: മോദിയുടെ പേരുണ്ടെന്ന ആരോപണം കേന്ദ്രം നിഷേധിച്ചു”.

• വിശദാംശങ്ങൾ: അതെ, വ്യക്തമായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ തലക്കെട്ട് അല്പം തെറ്റായ അർത്ഥം നൽകുന്നു. പേരുണ്ടെന്നതല്ല കേന്ദ്രം നിഷേധിച്ചത്, അതിലെ കാര്യങ്ങൾ വിശ്വസനീയമല്ല എന്നാണ്.

• ഭീരുത്വ ജേണലിസം സ്കോർ: 6.5/10

ഒരു എഡിറ്റർ എന്തുചെയ്യണം? (എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ)

എപ്‌സ്റ്റീൻ ഒരു മോശം മനുഷ്യനായിരുന്നു എന്നതിൽ തർക്കമില്ല. എന്നാൽ ഒരു പത്രത്തിന് ഒരു വിവരത്തെയും പരിശോധിക്കാതെ തള്ളിക്കളയാനാവില്ല.

വായനക്കാരെ വിവരങ്ങൾ അറിയിക്കുക എന്നതാണ് പത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ദൗത്യം. ഏത് വാർത്ത നൽകണം, എവിടെ നൽകണം എന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ എഡിറ്റർക്ക് അധികാരമുണ്ട്. എന്നാൽ പ്രധാനമന്ത്രിയെക്കുറിച്ചോ പൊതുപ്രവർത്തകരെക്കുറിച്ചോ ഉള്ള പൊതുതാൽപ്പര്യമുള്ള വിവരങ്ങൾ മുക്കിക്കളയാൻ അവർക്ക് അവകാശമില്ല.

ആധികാരികതയിൽ സംശയമുണ്ടെങ്കിൽ, ആ വിവരം മോശം ഭാഷയിലല്ലെങ്കിൽ, അത് വായനക്കാരുമായി പങ്കുവെക്കണം. ആധികാരികത ഉറപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല എന്ന കാര്യം വായനക്കാരോട് തുറന്നു പറയുകയും വേണം. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയം തീർച്ചയായും പൊതുതാൽപ്പര്യമുള്ള വിഷയമാണ്.

വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ ഈ വാർത്തയെ സമീപിക്കുമ്പോൾ എഡിറ്റർക്ക് ചില കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കാം:

1. മോദി ആ സമയത്ത് ഇസ്രായേൽ സന്ദർശിച്ചിരുന്നോ? അതെ, 2017 ജൂലൈ 4 മുതൽ 6 വരെ അദ്ദേഹം ഇസ്രായേലിലായിരുന്നു.

2. അതിന് കുറച്ച് ആഴ്ചകൾക്ക് മുമ്പ് മോദിയും ട്രംപും കണ്ടിരുന്നോ? അതെ, 2017 ജൂൺ 25-26 തീയതികളിൽ അവർ വാഷിംഗ്ടണിൽ വെച്ച് കണ്ടിരുന്നു.

3. മോദി ഇസ്രായേലിൽ പാടുകയും ആടുകയും ചെയ്തോ? ഇത് അക്ഷരാർത്ഥത്തിലാണോ അതോ ആലങ്കാരികമായാണോ പറഞ്ഞതെന്ന് നമുക്കറിയില്ല. എന്നാൽ മോദിയും നെതന്യാഹുവും തമ്മിലുള്ള ഊഷ്മളമായ ബന്ധം അന്ന് എൻഡിടിവി അടക്കമുള്ള മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. കടൽതീരത്ത് പാന്റ്സ് മടക്കിവെച്ച് അവർ ഒന്നിച്ച് നടന്ന ചിത്രങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും ഓർമ്മയുണ്ടാകും.

ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ വെച്ച് നോക്കുമ്പോൾ എഡിറ്റർക്ക് മുന്നിൽ ഒരു വഴിയേയുള്ളൂ: വാർത്ത പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക. പ്രധാനമന്ത്രിയെ അധിക്ഷേപിക്കാതെ തന്നെ വസ്തുതകൾ വായനക്കാരിലെത്തിക്കാം. വിവരങ്ങൾ മറച്ചുവെക്കുന്നത് ചിലപ്പോൾ സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് തന്നെ ദോഷകരമായി ഭവിക്കും. വ്യക്തതയില്ലെങ്കിൽ വായനക്കാർ മോശമായ കാര്യങ്ങൾ സങ്കൽപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങും.

എപ്‌സ്റ്റീനെപ്പോലൊരു മൃഗത്തിന്റെ വാക്കുകൾ വിശ്വസിക്കണമോ എന്ന ചോദ്യത്തിന്, അവൻ എന്തുകൊണ്ട് മോദിയുടെ പേര് പറഞ്ഞു എന്നതാണ് പ്രധാനം. അനിൽ അംബാനി അടക്കമുള്ള മറ്റ് ഇന്ത്യക്കാരുടെ പേരും ഇതിലുണ്ട്. ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടതിന് ശേഷവും ഇന്ത്യക്കാർ എപ്‌സ്റ്റീനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നോ? ‘ദി വയർ’ (The Wire) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത് അനുസരിച്ച് അനിൽ അംബാനി എപ്‌സ്റ്റീന്റെ സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ച് ട്രംപുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു.

മിക്ക പത്രങ്ങളും വാർത്ത നൽകിയത് കേന്ദ്രത്തിന്റെ നിഷേധം എന്ന നിലയിലാണ്. വാർത്തയല്ല അവർക്ക് നിഷേധമായിരുന്നു പ്രധാനം. ബിൽ ഗേറ്റ്‌സിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇല്ലാത്ത ഈ മാന്യത മോദിയുടെ കാര്യത്തിൽ മാത്രം എന്തിന് മാധ്യമങ്ങൾ കാണിച്ചു?

‘ദി വയർ’ എന്ന പോർട്ടൽ സൗജന്യമായി ഈ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു. എന്നാൽ പണം വാങ്ങി പത്രം വിൽക്കുന്ന വലിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ വിവരങ്ങൾ മറച്ചുവെക്കുന്നു.

ബ്രിട്ടീഷ് മാധ്യമങ്ങളെ പല കാര്യത്തിലും കുറ്റപ്പെടുത്താമെങ്കിലും, ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അവർ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാറില്ല. ആൻഡ്രൂ രാജകുമാരന്റെ കേസിൽ അവർ സ്വീകരിച്ച നിലപാട് ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്.

എഴുത്തുകാരന്റെ കുറിപ്പ്: എപ്‌സ്റ്റീന്റെ ഇമെയിലിൽ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. പല പണക്കാരെയും പോലെ ക്യാപിറ്റൽ ലെറ്ററുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിലും അയാൾക്ക് താൽപ്പര്യമില്ലായിരുന്നു. യുഎസ് നീതിന്യായ വകുപ്പിന്റെ സൈറ്റിലുള്ളത് പോലെ തന്നെ ഞാൻ അത് ഇവിടെ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.