ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും സോഷ്യലിസത്തിന്റെയും സംരക്ഷണമാണ് യെച്ചൂരി സ്മരണയ്ക്കുള്ള മുഖ്യ മാർഗം

സി. പി. ഐ. എമ്മിന്റെ മുൻ ജനറൽ സെക്രട്ടറി സീതാറാം യെച്ചൂരിയുടെ ഒന്നാം ചരമവാർഷികാചരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി 2025 സെപ്റ്റംബർ 15 നു ന്യൂ ഡൽഹിയിലെ  ഹർകിഷൻ സിംഗ് സുർജിത് ഭവനിൽ പ്രശസ്ത ചരിത്രകാരൻ ഇർഫാൻ ഹബീബ് ചെയ്ത ‘സീതാറാം യെച്ചൂരി’ സ്മാരക പ്രഭാഷണത്തിന്റെ പൂർണ്ണ മലയാള പരിഭാഷയാണിത്. ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യപൂർവ്വ കാലം മുതൽ ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും സോഷ്യലിസത്തിന്റെയും കമ്മ്യൂണിസത്തിന്റെയും ആശയങ്ങൾ എങ്ങനെ നമ്മുടെ നാടിനെയും ഇവിടത്തെ ജനതയെയും രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തെയും ബഹു തലങ്ങളിൽ സ്പർശിച്ചു എന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയും ഈ ആശയ സ്വാധീനത്തിന്റെ ഭാവിയിലേക്കുള്ള തുടർച്ചകൾ എന്തായിരിക്കണം എന്നു അടയാളപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്ത  ഈ  പ്രഭാഷണത്തിൻറെ വീഡിയോ ലിങ്കും ലേഖനത്തിന്റെ അടിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

 

സഖാവ് സീതാറാം  യെച്ചൂരിയുടെ ആദ്യ വാർഷികത്തിൽ നാമിവിടെ ഒത്തുകൂടിയിരിക്കുന്നു. കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) യുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയും, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി മാർക്സിസത്തെ അടിസ്ഥാന ആശയശാസ്ത്രമായി സ്വീകരിക്കുന്ന പ്രസ്ഥാനവുമായതിനാൽ, ഇന്ത്യയിലെ മാർക്സിസ്റ്റ് സങ്കൽപ്പങ്ങളുടെയും രീതികളുടെയും പ്രായോഗികതയെക്കുറിച്ചാണ് ഞാൻ ഇന്ന് സംസാരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.

 

ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിമർശനം ഉയർന്നുവരുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ, ദേശീയ തലത്തിൽ വിമർശനങ്ങളും എതിർപ്പുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നത് സത്യമാണ്.കാൾ മാർക്സിന്റെ കൊളോണിയലിസം സംബന്ധിച്ച വിമർശനം ‘കാപിറ്റൽ’ ഒന്നാം വാല്യത്തിലും, പിന്നീടുള്ള വാല്യങ്ങളിലും, അമേരിക്കൻ പത്രങ്ങളിൽ എഴുതിയ ലേഖനങ്ങളിലും (ഇവ മോസ്കോയിൽ നിന്നും മറ്റും പലതവണ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്, 1991-ൽ ന്യൂയോർക്കിൽ നിന്നും ഒരു പുതിയ പതിപ്പ് വന്നിട്ടുണ്ട്) ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

കൊളോണിയൽ ഇന്ത്യയോടുള്ള കമ്യൂണിസ്റ്റ് സമീപനം ഇന്ത്യയിലെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് മുമ്പുതന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു. കാരണം, ഈ സമീപനം ആരംഭിച്ചത് കാൾ മാർക്സ് 1840-കളിലെ ലേഖനങ്ങളിലൂടെയും ഫ്രെഡറിക് എംഗൽസിന്റെ രചനകളിലൂടെയുമാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വം ഇന്ത്യയെ എങ്ങനെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നു എന്ന് അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. പക്ഷേ, 1880-കൾ മുതൽ, ദാദാഭായ് നവറോജിയും ആർ.സി. ദത്തും പോലുള്ള ഇന്ത്യൻ സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ ആ വിമർശനം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. അവർ വിനയപൂർവ്വമായ ഭാഷ ഉപയോഗിച്ചെങ്കിലും, അവരുടെ ഉള്ളടക്കം ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിന്റെ ന്യായീകരണങ്ങൾക്കെതിരെ വളരെ ഫലപ്രദമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ഇന്ത്യയിലെ കൊളോണിയലിസത്തിനെതിരെ കാൾ മാർക്സ് പറഞ്ഞതിനെ നാം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ, പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ദാദാഭായ് നവറോജിയും ആർ.സി. ദത്തും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെയും ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക ചൂഷണത്തിനെതിരെയും മുന്നോട്ടുവച്ച വിമർശനങ്ങളെയും നാം ആദരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

നമ്മുടെ സർവ്വകലാശാലകളിലും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും അവർക്ക് നൽകേണ്ട ആദരം ഫലപ്രദമായോ മതിയായ രീതിയിലോ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നില്ല എന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ഇന്ത്യയുടെ ബ്രിട്ടീഷ് ചൂഷണത്തിൽ അവർ തെറ്റായതും ദോഷകരമായതും കണ്ടെത്തിയ കാര്യങ്ങൾ നാം പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ട സമയമായി എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ദാദാഭായിയും ദത്തും 1880-കളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ, ഇന്ത്യ എങ്ങനെ വർഷം തോറും വലിയ തോതിൽ സമ്പത്തും വരുമാനവും ബ്രിട്ടനിലേക്ക് നഷ്ടപ്പെടുത്തി എന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി – അതായത്,  (Drain of Wealth) എന്ന സങ്കല്പം. അതുകൊണ്ട്, ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തെ വിമർശിച്ച കമ്യൂണിസ്റ്റ്-മാർക്സിസ്റ്റ് വിമർശകരുടെ മുൻഗാമികളായിരുന്നു അവർ.

നമ്മുടെ സ്വന്തം കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. 1920-കളിൽ, 1917-ലെ സോവിയറ്റ് വിപ്ലവത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ വിവിധ കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇവിടെ എന്റെ ഉദ്ദേശം കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലേക്ക് കടക്കുക എന്നതല്ല, അതിന് സമയവുമില്ല. എന്നാൽ 1930-കളോടെ ഇന്ത്യയിലെ ഏക കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പ്രായോഗികമായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു എന്ന് ഓർക്കണം. അത് ഇതിനകം തന്നെ ബ്രിട്ടീഷ് മർദ്ദനത്തെ, 1920-കളിലെ  (Meerut Conspiracy Case) തുടങ്ങിയവ ചെറുത്തുനിന്നിരുന്നു.

പ്രിന്റിൽ കാണാത്ത ഒരു വിവരം പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഒരു വ്യതിയാനം (diversion) ഉണ്ടാക്കുന്നതിന് ക്ഷമിക്കണം, കാരണം അത് ഒരു ജഡ്ജിയിൽ നിന്നാണ് വന്നത്. എന്റെ അച്ഛൻ, മുഹമ്മദ് ഹബീബ്, 1930-കളിൽ ജസ്റ്റിസ് സുലൈമാനെ കാണാൻ പോയി. സുലൈമാൻ പരാതിപ്പെട്ടു, അദ്ദേഹത്തിന് ഉറങ്ങാൻ കഴിയുന്നില്ല എന്ന്. എന്റെ അച്ഛൻ എന്തുകൊണ്ടെന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത് “ഈ blessed communists” കാരണമാണെന്നാണ്. വിചാരണ നടന്നപ്പോൾ, അവർ നിരപരാധികളാണെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. ബ്രിട്ടീഷ് വക്കീലിനോട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്, അയാൾ പറയുന്നത് അസംബന്ധമാണെന്നും, കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ചെയ്തുവെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന കാര്യം ഭൗതികമായി സാധ്യമല്ലെന്നുമായിരുന്നു.

ജസ്റ്റിസ് സുലൈമാൻ പറഞ്ഞു, ബ്രിട്ടീഷ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് അദ്ദേഹത്തെ വിളിച്ച്, “സുലൈമാൻ, നിങ്ങളുടെ പേര് ഫെഡറൽ കോടതിയിലേക്ക് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു,” എന്നും “ഈ കമ്യൂണിസ്റ്റ് കേസ് നിങ്ങൾ കുഴപ്പത്തിലാക്കിയാൽ എന്ത് സംഭവിക്കുമെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?” എന്നും ചോദിച്ചു. അതിനാൽ, സുലൈമാൻ പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം ശിക്ഷകൾ ലഘൂകരിച്ചെങ്കിലും, ഈ തരത്തിലുള്ള കേസ് നിയമം ന്യായീകരിക്കുന്നില്ല എന്ന് പറയാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിടത്ത് ശിക്ഷകൾ നിലനിർത്തി. അങ്ങനെ, കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ കുറച്ച് വർഷങ്ങൾ കൂടുതൽ ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞു. ഇതാണ് അദ്ദേഹം എന്റെ അച്ഛനോട് പറഞ്ഞത്. ഞാൻ കണ്ടെത്തിയത്, ഇതാണ് സത്യത്തിൽ സംഭവിച്ചത്: ജസ്റ്റിസ് സുലൈമാൻ അപ്പീലിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരുടെ ശിക്ഷകൾ ലഘൂകരിച്ചെങ്കിലും, അദ്ദേഹം ശിക്ഷകൾ റദ്ദാക്കിയില്ല; അവ കുറച്ചു. അതിനു ശേഷം ഉടനെ, അദ്ദേഹം ഡൽഹിയിൽ ഫെഡറൽ ജഡ്ജിയായി നിയമിക്കപ്പെടുകയും അലിഗഢ് മുസ്ലിം സർവ്വകലാശാലയുടെ വൈസ്-ചാൻസലർ പദവി നേടുകയും ചെയ്തു.

ജീവിതത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന എല്ലാ കാര്യങ്ങളും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരുടെ കേസുകൾ, എന്നാൽ സംഭവിക്കുന്നത് പോലെ, മീരട് കുഴക്ക് പോലുള്ള കേസുകൾ ജഡ്ജികൾക്ക് മുന്നിൽ എത്തിയപ്പോൾ നീതി തീർച്ചയായും അപകടത്തിലായിരുന്നു. അവർക്ക് ശിക്ഷ കുറയ്ക്കാമായിരുന്നു, പക്ഷേ അവർ തികച്ചും തെറ്റായ കേസ് തുറന്നുകാട്ടിയില്ല. ഇന്ന്, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭൂതകാലത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, 20-കൾ, 30-കൾ, 40-കൾ എന്നീ കാലഘട്ടത്തിൽ നമുക്ക് വേണ്ടി കഷ്ടപ്പെട്ട നമ്മുടെ മുൻഗാമികളെക്കുറിച്ച് നമുക്ക് ചിന്തിക്കാം. അതുകൊണ്ടാണ് 1920-കളിൽ നടന്ന കമ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കളുടെ മീരട് വിചാരണകളിലേക്ക് ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ കൊണ്ടുവരുന്നത്.

കമ്യൂണിസ്റ്റുകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ജവഹർലാൽ നെഹ്റു പോലുള്ള ചില കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾക്കൊപ്പം, കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വം അവരെ സഹിച്ചിരുന്നില്ല. കോൺഗ്രസിനുള്ളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും സോഷ്യലിസ്റ്റുകളും – അക്കാലത്ത് കമ്യൂണിസ്റ്റുകളും അതിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു (സോഷ്യലിസ്റ്റുകളുമായുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ പിന്നീട് വന്നതാണ്) – തമ്മിൽ സംഘർഷങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികളും നിലപാട് മാറ്റിയപ്പോൾ, കോൺഗ്രസ് പ്രതിനിധികൾക്കിടയിൽ ഇടതുപക്ഷം ഭൂരിപക്ഷം നേടിയിരുന്നു, ഇത് മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ തന്നെ ഞെട്ടിച്ചു. ഇവയെല്ലാം ചരിത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു വശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളാണ്, അതിലേക്ക് ഞാൻ കടക്കുന്നില്ല.

പക്ഷേ നാം ഓർക്കണം, 1930-കളിൽ, കമ്യൂണിസ്റ്റുകൾ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ ഒരു വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗമായിരുന്നു, പലപ്പോഴും സോഷ്യലിസ്റ്റുകളോട് ഒത്തുചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ 1930-കൾക്ക് ശേഷം, മതസാമൂഹിക വിഭജനം (communal division) മൂലം ഒരു പ്രത്യേക പ്രശ്നം ഉണ്ടായി. ഞാൻ കരുതുന്നു, ഏകദേശം 1930-കൾ മുതൽ 1947-48 വരെയുള്ള ആ പ്രത്യേക കാലഘട്ടത്തെക്കുറിച്ച് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ സ്വതന്ത്രമായി ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള സമയം വന്നിരിക്കുന്നു.

നമ്മുടെ പ്രശ്നം, തീർച്ചയായും, കോൺഗ്രസും മുസ്ലിം ലീഗും വ്യത്യസ്ത ദിശകളിലേക്ക് വലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു എന്നതാണ്: കോൺഗ്രസ് ഉടനടിയുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി (സ്വാഭാവികമായും കമ്യൂണിസ്റ്റുകൾ ഇതിനെ പിന്തുണച്ചു) അതേസമയം മുസ്ലിം ലീഗ് മതസാമൂഹിക വിഭജനത്തിനായി, ഇത് കമ്യൂണിസ്റ്റ് ആശയശാസ്ത്രവുമായി ഒട്ടും ചേർന്നിരുന്നില്ല. കമ്യൂണിസ്റ്റുകളെ ഹിന്ദുക്കളോ മുസ്ലിംകളോ എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ എങ്ങനെ വിഭജിക്കാം? പക്ഷേ അവിടെ നമ്മുടെ നേതാക്കൾ ഒരു തീരുമാനം എടുത്തു, അതിന് പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടായി. 1930-കളിലും 40-കളിലും നാം എടുത്ത തീരുമാനങ്ങളെപ്പറ്റി ഇപ്പോൾ നാം ഒരു ന്യായമായ ദൂരത്തിൽ നിന്ന് വിലയിരുത്താനാകും എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ഈ പ്രത്യേക പ്രശ്നത്തിൽ ഒരു നിലപാട് എടുക്കാനുള്ള സമയമായി.

നിങ്ങളിൽ പലരും, ആർ. പാൽമെ ദത്ത് എഴുതിയ ‘ഇന്ത്യ ടുഡേ’ വായിച്ചിട്ടുണ്ടാകും – അതിൽ ഒരു മുഴുവൻ അദ്ധ്യായം ഇന്ത്യയെ മതാടിസ്ഥാനത്തിൽ വിഭജിക്കരുത് എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്, കാരണം ഇത് 1945 കാലഘട്ടത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ടതാണ് – ഇതിൽ ആർ. പാൽമെ ദത്ത്, അക്കാലത്തെ ഇംഗ്ലണ്ടിലും ഇന്ത്യയിലും പ്രധാന കമ്യൂണിസ്റ്റ് വക്താവ്, ഇന്ത്യയെ മത അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിഭജിക്കരുതെന്ന് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ചുള്ള പുസ്തകത്തിലെ ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ അദ്ധ്യായങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. ഒന്നുകിൽ നമ്മുടെ വായനക്കാർ ആർ. പാൽമെ ദത്തിനെ വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധയോടെ വായിച്ചില്ല, അല്ലെങ്കിൽ അക്കാലത്തെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി കോൺഗ്രസിനെയും മുസ്ലിം ലീഗിനെയും ഒരേ രീതിയിൽ കാണാൻ തീരുമാനിക്കാൻ മറ്റ് കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

തീർച്ചയായും, യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് കോൺഗ്രസുമായി ഞങ്ങൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടുകളും വ്യത്യാസങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ജർമനി റഷ്യയെ ആക്രമിച്ചതിന് ശേഷം, ഞങ്ങളുടെ നിലപാട് യുദ്ധപരിശ്രമത്തെ പിന്തുണയ്ക്കണമെന്നായിരുന്നു, എന്നാൽ കോൺഗ്രസിന് ആ കാര്യത്തിൽ ഇപ്പോഴും വലിയ മടി ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഇത് സ്ഥലമല്ല. എന്നാൽ 1941-42 ന് ശേഷം, യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ നിലപാട് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ നിലപാടിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്, അതായിരുന്നു വിഭജനത്തിന് ഒരു കാരണം.

കോൺഗ്രസിനെയും മുസ്ലിം ലീഗിനെയും സമമായി കണക്കാക്കിയ ആ വിഭാഗത്തിന് കീഴിൽ എടുത്ത തീരുമാനങ്ങൾ, എല്ലാ നീതിപൂർവ്വമായ ചരിത്രകാരന്മാരും ഇപ്പോൾ സ്വതന്ത്രമായി ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതാണ് എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. അവ ഒരേ പോലെയായിരുന്നില്ല. മുസ്ലിം ലീഗ് ഒരു മതസാമൂഹിക സംഘടനയായിരുന്നു; കോൺഗ്രസ് അങ്ങനെയായിരുന്നില്ല. മുസ്ലിം ലീഗ് ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി സഹകരിച്ചു; കോൺഗ്രസ് ബ്രിട്ടീഷുകാരെ എതിർത്തു. പിന്നെ എന്ത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് അവ ഒരേ പോലെയാണെന്ന് നാം പറയുന്നത്? മുസ്ലിം കമ്യൂണിസ്റ്റുകൾ മുസ്ലിം ലീഗിലേക്കും മറ്റുള്ളവർ കോൺഗ്രസിലേക്കും പോകണമെന്നോ? 40-കളിലെ നമ്മുടെ സ്വന്തം പോരായ്മകളിലേക്ക് നോക്കാൻ ഇപ്പോൾ സമയമായി എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ഇത് ഒരു തെറ്റായ തീരുമാനമായിരുന്നു എന്നും, ഇത് വാസ്തവത്തിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തെ മതസാമൂഹിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിഭജിച്ചു എന്നും ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.

എന്റെ ഓർമ്മശക്തി വളരെ മോശമായെന്ന് തോന്നുന്നു, കാരണം പല പേരുകളും എനികോർമ്മയില്ല. പക്ഷേ 1960-കളിൽ, പാകിസ്താനിലെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞൻ ഞങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ വന്നിരുന്നു. അദ്ദേഹം എന്റെ അച്ഛന്റെ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നു. എന്റെ അച്ഛൻ കോൺഗ്രസിനെയും കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയേയും പിന്തുണച്ചിരുന്നു—ഒരു വിചിത്രമായ നിലപാട്, പക്ഷേ അദ്ദേഹം അത് വളരെ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ നിലനിർത്തി. കാരണം കോൺഗ്രസും കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരും ചില സമയങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് 40-കളിൽ, പരസ്പരം എതിരായി നിന്നിരുന്നു, പക്ഷേ അദ്ദേഹം രണ്ടു കൂട്ടർക്കും സംഭാവന നൽകി അവരെ സന്തുഷ്ടരാക്കി നിർത്തി.

എന്തായാലും, ഈ ആൾ, 1960-കളിൽ ആണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു (അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് ഞാൻ മറന്നുപോയി; ഖേദകരമാണ്), ഞങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ വന്നു. അദ്ദേഹം മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹം കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ തന്റെ അസ്വസ്ഥതയ്ക്ക് കുറ്റപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “ഇവിടെയുള്ള ഏതൊരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവിനെയും പോലെ ആയിരുന്നു ഞാനും. പ്രാർത്ഥനക്കും മറ്റും ഞാൻ പള്ളിയിൽ പോയിരുന്നില്ല. എന്നിട്ടും കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി എന്നെ മുസ്ലിം ലീഗിലേക്ക് അയച്ചു. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് എന്ന നിലയിൽ എനിക്ക് നിയന്ത്രിക്കാനും നന്നായി പ്രവർത്തിക്കാനും അറിയാമായിരുന്നതിനാൽ, അവർ എന്നെ യു.പി.യിലെ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. വിഭജനം വന്നപ്പോൾ, പാക്കിസ്ഥാനിലേക്ക് പോകാൻ എനിക്ക് താല്പര്യമില്ലായിരുന്നു. പക്ഷേ പാർട്ടി പറഞ്ഞു: ‘നിങ്ങൾ പാക്കിസ്ഥാനിൽ പാർട്ടി ഓർഗനൈസ് ചെയ്യണം.’ അങ്ങനെ ഞാൻ അവിടേക്ക് പോയി.” അദ്ദേഹം സംസാരിച്ചത് പശ്ചിമ പാക്കിസ്ഥാനെക്കുറിച്ചാണ്: “അവിടെ പാർട്ടിയുടെ പേരിൽ ഒന്നുമില്ല, ഞാൻ പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.” എന്തോ കാരണത്താൽ, അദ്ദേഹം ഇപ്പോഴത്തെ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരെ, എന്നെ ഉൾപ്പെടെ (എന്റെ അച്ഛൻ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് ആയിരുന്നില്ല, പക്ഷേ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് സംഭാവന നൽകുന്ന ആളായിരുന്നു) കുറ്റപ്പെടുത്തി. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ മുസ്ലിം ലീഗിനെതിരെ ശരിയായി പോരാടാത്തതിനാൽ, എനിക്ക് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തെ നഷ്ടപ്പെടുത്തേണ്ടിവന്നു.”

ഏത് വിധത്തിലായാലും, കമ്യൂണൽ പ്രശ്നം കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് ഒരു പ്രത്യേക ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യമായിരുന്നു. പക്ഷേ മുസ്ലിം കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ മുസ്ലിം ലീഗിലേക്കും ഹിന്ദു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ കോൺഗ്രസിലേക്കും പോകണമെന്ന അവരുടെ തീരുമാനം, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വളരെ മോശമായ തീരുമാനമായിരുന്നു. ഭൂതകാലത്തിലെ ഈ കാര്യങ്ങൾ നമ്മൾ സ്വതന്ത്രമായി ചർച്ച ചെയ്യണമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു, കാരണം അവ എപ്പോഴും വർത്തമാനത്തെ നിഴലിട്ടിട്ടുണ്ട്. കോൺഗ്രസിനെയും മുസ്ലിം ലീഗിനെയും ഒരേ നിലയിൽ കാണുന്നത് ഒരു തെറ്റ് മാത്രമല്ല, ഗുരുതരമായ തെറ്റായിരുന്നു എന്ന് നമ്മൾ തിരിച്ചറിയണം. ഒരു കമ്യൂണൽ പാർട്ടിയും ഒരു ദേശീയ പാർട്ടിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോൺഗ്രസിന് അന്ന് കുറഞ്ഞത് ഒരു സോഷ്യലിസ്റ്റ് പരിപാടിയെങ്കിലും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ അതിനെ സോഷ്യലിസ്റ്റ് എന്ന് വിളിച്ചു. നമ്മൾ അതിനെ സോഷ്യലിസ്റ്റ് എന്ന് വിളിച്ചില്ലെങ്കിലും, അത് പൊതുനന്മയ്ക്കായുള്ളതായിരുന്നു. മുസ്ലിം ലീഗിന് അത്തരം ഒരു പരിപാടിയും ഇല്ലായിരുന്നു. പിന്നെ എങ്ങനെയാണ് നിങ്ങൾക്ക് മുസ്ലിം കമ്യൂണിസ്റ്റുകളോട് മുസ്ലിം ലീഗിലേക്ക് പോകാൻ പറയാൻ കഴിയുന്നത്?

അതുകൊണ്ട്, ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, എന്റെ അച്ഛന്റെ ഒരു വിദ്യാർത്ഥി (എന്റെ പ്രായം കൂടിയതിനാൽ പേര് ഓർമ്മയില്ലാത്തത് ഖേദകരമാണ്), 1960-കളിൽ ഞങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ വന്നു. കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി തന്റെ അസ്വസ്ഥതയ്ക്ക് കാരണമാണെന്ന് പരാതിപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “എനിക്ക് മുസ്ലിം ലീഗിൽ പോകാൻ താല്പര്യമില്ലായിരുന്നു, പക്ഷേ പി.സി. ജോഷി എന്നെ വിളിച്ച് പറഞ്ഞു: ‘നിങ്ങൾ ഒരു മുസ്ലിം ആയതുകൊണ്ടും നമ്മുടെ കൂടെ വളരെ കുറച്ച് മുസ്ലിംകൾ ഉള്ളതുകൊണ്ടും, മുസ്ലിം ലീഗിൽ നമുക്ക് ഒരു ശബ്ദം വേണമെന്നതിനാൽ, നിങ്ങൾ അവിടെ പോകണം.’ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി എന്നെ നന്നായി പരിശീലിപ്പിച്ചതുകൊണ്ട്, ഞാൻ പെട്ടെന്ന് യു.പി. മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ സെക്രട്ടറിയായി. പിന്നെ പാക്കിസ്ഥാനിലേക്ക് [പോയി] അവിടെ ഹൈക്കോടതി, സുപ്രീം കോടതി ജഡ്ജി ആയി.” മാർക്സിസത്തിൽ നിന്നുള്ള തന്റെ പിന്മാറ്റത്തിന് ഇവയെയെല്ലാം അദ്ദേഹം കുറ്റപ്പെടുത്തി. ഇതെല്ലാം കോമ്രേഡ് പി.സി. ജോഷിയുടെയും മുസ്ലിം ലീഗിനോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുനയ നയത്തിന്റെയും മേൽ കുറ്റം ചുമത്തി.

തീർച്ചയായും, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ, 30-കളിലും 40-കളിലും കോൺഗ്രസിനെ മുസ്ലിം ലീഗിനോട് സമാനമായി കാണുന്ന, പ്രായോഗികമായി കോൺഗ്രസിനെ ഒരു ഹിന്ദു സംഘടനയായി കാണുന്ന തീരുമാനത്തെപ്പറ്റി—കാരണം നിങ്ങൾ ഒരിക്കൽ മുസ്ലിം കമ്യൂണിസ്റ്റുകൾക്ക് മുസ്ലിം ലീഗിലേക്ക് പോകാം എന്ന് പറയുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ കോൺഗ്രസിനെ ഒരു ഹിന്ദു സംഘടനയായി കാണുകയാണ്—ഇത് ഒരു വലിയ തെറ്റായിരുന്നു. നമ്മുടെ പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഈ കാര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാൻ സമയമായി എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.

എന്നാൽ, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് ചില ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് നമ്മൾ തിരിച്ചറിയണം, പ്രത്യേകിച്ച് ജർമ്മനി റഷ്യയെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, നമ്മുടെ മനോഭാവം എന്തായിരിക്കണം? ലോകത്തിലെ ഏക സോഷ്യലിസ്റ്റ് രാജ്യത്തെ ലോകത്തിലെ മുൻനിര ഫാസിസ്റ്റ് ശക്തിയായ ജർമ്മനി ആക്രമിച്ചു. അപ്പോൾ നമ്മൾ തുടർന്നും ഇത് ഒരു സാമ്രാജ്യത്വ യുദ്ധമാണെന്ന് പറയണോ, അതോ രണ്ട് സാമ്രാജ്യത്വ ശക്തികളായ ജർമ്മനിയും ഇംഗ്ലണ്ടും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറിയെന്ന് പറയണോ? ഇത് ഫാസിസ്റ്റ് ശക്തികളായ ജർമ്മനിയും ജപ്പാനും, മുന്നിട്ട് നിൽക്കുന്ന തൊഴിലാളികളുടെ റിപ്പബ്ലിക്ക് ആയ സോവിയറ്റ് യൂണിയനും നമ്മുടെ അയൽ രാജ്യമായ ജനതയുടെ ചൈനയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

നമ്മുടെ പാർട്ടി എടുത്ത തീരുമാനം ഒരു തെറ്റായിരുന്നു എന്ന് പലർക്കും തോന്നിക്കാം. പക്ഷേ യുദ്ധം സാമ്രാജ്യത്വ ശക്തികൾ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് മാറി; റഷ്യ ആക്രമിക്കപ്പെടുകയും ജപ്പാൻ ചൈനയിലെ ആക്രമണം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തപ്പോൾ അത് ഒരു ജനതയുടെ യുദ്ധമായി (people’s war) മാറിയിരുന്നു. ഇത് തെറ്റായ തീരുമാനമായിരുന്നു എന്നും, അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തായി എന്നും പലരും കരുതുന്നു. കാരണം, ഓർമ്മിക്കുക, ഇത് 1942-ലെ ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ പ്രമേയത്തിന്റെ കാലമായിരുന്നു – ജപ്പാൻ ഇന്ത്യയുടെ അതിർത്തിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ഓർക്കുമ്പോൾ ഇന്നും വളരെ അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു പ്രമേയം. അന്ന് ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇന്ത്യ വിട്ടുപോകണം എന്ന് പറയുന്നത് ശരിയായിരുന്നോ? അതിനായി ഉടൻ തന്നെ ഒരു പ്രസ്ഥാനവും ആന്ദോളനവും ഉണ്ടാകണം എന്ന് പറയുന്നത് ശരിയായിരുന്നോ?

നിങ്ങൾ ജവാഹർലാൽ നെഹ്റുവിന്റെ സ്വന്തം പ്രബന്ധങ്ങൾ (papers) നോക്കിയാൽ, ആ സമയത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിനെ എതിർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിന് പകരം, അദ്ദേഹം ജാപ്പനീസ് ആക്രമണത്തെ ഇന്ത്യക്കാർ എങ്ങനെ നേരിടും, അവർ ജാപ്പനീസ് സൈനികരോട് എങ്ങനെ പോരാടും എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ് ചിന്തിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിൽ ജപ്പാൻ ആയിരുന്നു ശത്രു. എന്നാൽ എന്തോ കാരണത്താൽ, കോൺഗ്രസ് പ്രമേയം പാസാക്കിയപ്പോൾ, നെഹ്റു അതിനോട് യോജിച്ചു. ജാപ്പനീസ് സൈന്യം നമ്മുടെ അതിർത്തിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന സമയത്ത് “ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ” എന്ന പ്രസ്ഥാനം തുടങ്ങിയ 1942-ലെ കോൺഗ്രസിന്റെ “ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ” പ്രമേയത്തിന്റെ വിവേകത്തെ ഇന്ന് നമ്മുടെ ഭാഗത്തു നിന്ന് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത് ശരിയാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.

ഇന്ത്യൻ ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണം എന്തായിരുന്നു എന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാമോ? പോലീസ് ഭീകരവാദം ഉണ്ടായിരുന്നു. പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ മുമ്പത്തെ കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ നടന്നപ്പോൾ ഉണ്ടായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ പോലെ ഒന്നും ആയിരുന്നില്ല – അത്തരത്തിലുള്ള ഒന്നും ഇല്ല. അതുകൊണ്ട് സോഷ്യലിസ്റ്റുകൾ, പ്രത്യേകിച്ച്, ബോംബുകൾ മുതലായവ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി – അലിഗഢ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ പോലും രണ്ട് പേർ ഒരു സോഷ്യലിസ്റ്റ് ബോംബിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു, രാത്രി പോലീസ്കാർ, പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന സാധാരണക്കാർ മാത്രം – ഈ സംഭവങ്ങൾ എല്ലാം ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ പ്രമേയം കാരണമാണ് ഉണ്ടായത്.

ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ പ്രമേയം സമയോചിതമല്ലായിരുന്നു എന്ന് പറയുന്നത് ശരിയാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു, അത് ആ സമയത്ത് ഉയർത്തേണ്ടതല്ലായിരുന്നു. ശത്രു – ജാപ്പനീസ്, ജർമ്മൻ ഫാസിസം – മുഖ്യ ശത്രുവായി തിരിച്ചറിയേണ്ടതായിരുന്നു, ബ്രിട്ടീഷുകാരെ പിന്നീട് കൈകാര്യം ചെയ്യണമായിരുന്നു. ഇതാണ് നാം ഇന്ന് പറയേണ്ടത് എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അന്ന് പറഞ്ഞതും ഇതാണ്. ഹിറ്റ്ലർ സോവിയറ്റ് യൂണിയനെ ആക്രമിച്ചതിനു ശേഷം ആദ്യ ദൗത്യം ഫാസിസ്റ്റ് ശക്തികളെ തോൽപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു, പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തെ കൈകാര്യം ചെയ്യുക എന്ന കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ നിലപാട് ഉറച്ചു നിൽക്കണം എന്നും ഞാൻ കരുതുന്നു.

നമ്മുടെ ശ്രദ്ധ ആവശ്യമുള്ള ഒരു കാര്യം കൂടിയുണ്ട്, അതായത് ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തെ വെറും ഇന്ത്യൻ ആയി കാണരുത്; നമുക്ക് ബ്രിട്ടനിൽ സുഹൃത്തുക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ലേബർ പാർട്ടി യുദ്ധസമയത്തു പോലും പറഞ്ഞിരുന്നു, യുദ്ധം കഴിഞ്ഞ് അവർ അധികാരത്തിൽ വന്നാൽ ഇന്ത്യയെ സ്വതന്ത്രമാക്കുമെന്ന്. നിങ്ങൾക്കറിയാമല്ലോ, 1920-കളിലും 1930-കളുടെ തുടക്കത്തിലും ചില ബ്രിട്ടീഷ് കമ്യൂണിസ്റ്റുകൾ ഇന്ത്യയിൽ ജയിലിൽ പോയിട്ടുണ്ട്.

എന്റെ ഭാര്യയും ഞാനും ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് എം.പി.യുടെ അന്ത്യവിശ്രമാഞ്ജലിയിൽ (funeral) പങ്കെടുത്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾക്ക്, അവളുടെ അച്ഛൻ കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തെ പിന്തുണച്ചതിന് ഇന്ത്യൻ ജയിലിൽ ആയിരുന്നു എന്ന് അറിയില്ലായിരുന്നു. ഞങ്ങൾ അവളോട് ഇത് പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവൾ വളരെ അത്ഭുതപ്പെട്ടു, കാരണം നിങ്ങൾക്കറിയാം, ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഒരു സ്വഭാവം, അവർ വീമ്പ് പറയില്ല. അതുകൊണ്ട് അച്ഛൻ ഒരിക്കലും ഇന്ത്യയിലെ തന്റെ ജയിൽജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് സ്വന്തം മകളോട് വീമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ഞങ്ങൾ അവളോട് അത് പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവൾ വളരെ സന്തോഷവതിയായി, പക്ഷേ അപ്പോഴേക്കും അവളുടെ അച്ഛനെ അടക്കം ചെയ്തിരുന്നു. ദൗർഭാഗ്യവശാൽ, ഞാൻ ആ ലേബർ എം.പി.യുടെ പേര് മറന്നു പോയി. അങ്ങനെയൊരു കാലം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ഞങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ഓർക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യവിശ്രമാഞ്ജലിയിൽ – കാരണം അദ്ദേഹം മീരട് കുതന്ത്ര കേസിൽ ജയിലിൽ പോയിരുന്നു – ബ്രിട്ടീഷ് ഹൈകമ്മീഷൻ, ശ്രീമതി പണ്ഡിറ്റ് കാരണം എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു, ഒരു വലിയ പൂമാല (wreath) അയച്ചു. ആ പൂമാലയിൽ എഴുതിയിരുന്നത്, “ഇന്ത്യയുടെ കൃതജ്ഞത” (Gratitude of India) എന്നായിരുന്നു.

ഇന്ത്യൻ ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന് വിദേശത്ത് സുഹൃത്തുക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നത് വളരെ വ്യക്തമാണ്, ഇന്നും നമ്മൾ അവരെ ബഹുമാനിക്കണം. ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, മൂന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് എം.പി.മാർ ഇന്ത്യൻ ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തെ പിന്തുണച്ചതിന് ഇന്ത്യയിൽ ജയിലിൽ പോയിരുന്നു. ഇന്ന് നമ്മൾ നമ്മുടെ മുൻകാല, മരണപ്പെട്ട കമ്യൂണിസ്റ്റ് കോമ്രേഡിന്റെ ഓർമ്മ ആചരിക്കുകയാണ്. നമ്മൾ എല്ലാവരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ ആചരിക്കാൻ ഒത്തുകൂടിയിരിക്കുന്നത് ശരിയാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു, എന്നാൽ അദ്ദേഹം നിലകൊണ്ട ഇന്ത്യയിലെ സോഷ്യലിസത്തിനും ജനാധിപത്യത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള കാര്യങ്ങൾക്കുകൂടി നമ്മൾ കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകേണ്ടതുണ്ട്.

അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, സോഷ്യലിസവും ജനാധിപത്യവും വിലമതിക്കാനാവാത്ത മൂല്യങ്ങളാണെന്ന് ഞാൻ പറയും. ഒന്ന് ഇല്ലാതെ മറ്റൊന്നിന് വിലയില്ല. സോഷ്യലിസം  ഏർപ്പെടുത്താൻ (impose) കഴിയുമെന്ന് കരുതുന്നത് ഒരു ഭ്രമം (fallacy) മാത്രമാണെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. അതുകൊണ്ട്, ഇന്ന് ഇന്ത്യയിൽ, നമ്മൾ സോഷ്യലിസം മാത്രമല്ല, പൂർണ്ണ ജനാധിപത്യവും പ്രചരിപ്പിക്കണം (propagate) – ഇന്ത്യക്ക് അതിന്റെ ജനങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സോഷ്യലിസം ഉണ്ടാകണം, അതിനായി നമ്മൾ ജനങ്ങളെ ബോധ്യപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്.

ഇന്ന്, നമ്മുടെ വളരെ വിലപ്പെട്ട ഒരു സഹപ്രവർത്തകന്റെ, നമ്മുടെ പാർട്ടിയുടെ ഒരു പ്രധാന നേതാവിന്റെ വേർപാട് നമ്മൾ അനുസ്മരിക്കുമ്പോൾ, നമുക്ക് നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ചിന്തിക്കാം (ഞാൻ ഒരു പ്രതിജ്ഞ എടുക്കുന്നു എന്ന് പറയില്ല) പക്ഷെ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ചിന്തിക്കാം, എങ്ങനെ നമുക്ക് ഈ രാജ്യത്തെ യുക്തിയുടെയും സോഷ്യലിസത്തിന്റെയും കാര്യം കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കും, എങ്ങനെ നമുക്ക് ഒരു സോഷ്യലിസം കൊണ്ടുവരാൻ സാധിക്കും, അത് കഴിയുന്നത്ര നമ്മുടെ സഹ പൗരന്മാരുടെ വലിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനും സ്വീകാര്യമാകുന്ന തരത്തിൽ.

എന്നാൽ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ മുന്നിൽ വയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞു എന്ന് ഞാൻ വിചാരിക്കുന്നു. അതിൽ പുതിയതായി ഒന്നുമില്ല; നൂതനമായി (innovative) ഒന്നുമില്ല. പക്ഷേ ഈ പ്രത്യേക കാര്യങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലിനും (reminder) ഇവിടെ ഒരു സ്ഥാനം ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. അതുകൊണ്ട്, അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ ഇതിനകം പരിഗണിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ ഉന്നയിച്ച ആശയങ്ങൾകൂടി  പരിഗണിക്കണം എന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.

നന്ദി

പ്രഭാഷണത്തിൻറെ വീഡിയോ ലിങ്ക് :